Τα Σχολεία Αγρού ως εργαλείο για την προστασία

και αξιοποίηση των ελληνικών φυτικών ειδών

Στις εγκαταστάσεις του Εργαστηρίου Προστασίας και Αξιοποίησης Αυτοφυών και Ανθοκομικών Ειδών (ΕΠΑΑΑΕ) του Ινστιτούτου Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων (ΙΓΒ & ΦΠ) στη Θέρμη Θεσσαλονίκης και στο Βαλκανικό Βοτανικό Κήπο στα Κρούσσια (ΒΒΚΚ) υλοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του 2016 έργο με τίτλο: «Πρόγραμμα εκπαίδευσης για τη διατήρηση και αξιοποίηση ειδών της ελληνικής χλωρίδας στο πλαίσιο των Σχολείων Αγρού».

Στο πρόγραμμα συμμετείχαν άνεργα μέλη Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης (ΚΟΙΝΣΕΠ) που ενδιαφέρονται να δραστηριοποιηθούν επιχειρηματικά στον τομέα των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών και συγκεκριμένα στα μέλη των ΚΟΙΝΣΕΠ «ΟΙΚΑΔΕ» και «Αμάλθεια».

Μέσω του έργου επιχειρήθηκε  η προσφορά ολοκληρωμένης γνώσης σχετικά με τη διατήρηση,  αναπαραγωγή, καλλιέργεια και μεταποίηση των ελληνικών αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών (ΑΦΦ). Δόθηκαν στους ωφελούμενους τα εφόδια ώστε να μπορέσουν να αναπτύξουν τις διαχειριστικές τους δεξιότητες και να προετοιμαστούν επιχειρηματικά για την εφαρμογή στην πράξη γνώσεων καθετοποιημένης αξιοποίησης των ελληνικών ΑΦΦ (ρίγανη, φασκόμηλο, τσάι του βουνού κ.ά.) και καρπών (αγριοτριαντάφυλλο, χαρουπιά), καθώς και της χρήσης τους στη βιομηχανία τροφίμων και καλλυντικών.

Η συνολική διάρκεια του εκπαιδευτικού προγράμματος ήταν 300 ώρες και οι ωφελούμενοι έλαβαν πιστοποίηση από τη Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης & Κατάρτισης του ΕΛΓΟ-Δήμητρα. Πιο συγκεκριμένα, στη διάρκεια του έργου είχαν την ευκαιρία να εκπαιδευτούν:

Α. Από ειδικούς επιστήμονες από τον χώρο του ΕΛΓΟ, του ΑΠΘ, άλλων φορέων και εταιρειών στο πλαίσιο επτά (7) ενημερωτικών σεμιναρίων στα παρακάτω θέματα:

  1. Βοτανικοί Κήποι και Σχολεία Αγρού: Διατήρηση και αξιοποίηση της ελληνικής χλωρίδας,
  2. Διατήρηση και αξιοποίηση ειδών της ελληνικής χλωρίδας,
  3. Τεχνικές καλλιέργειας, συλλογής και αντιμετώπισης εχθρών και ασθενειών- Βιολογική καλλιέργεια και διαδικασίες ένταξης στα Αρωματικά Φαρμακευτικά Φυτά,
  4. Αξιοποίηση των Ελληνικών Αυτοφυών Φυτών: Φυτώρια και αγροτική ανάπτυξη,
  5. Εκπαίδευση και Αλληλέγγυα Κοινωνική Οικονομία: Μια πρώτη προσέγγιση. Θεωρία και Πράξη,
  6. Χρήση σύγχρονων τεχνολογιών και μεθόδων για την παραγωγή νέων καινοτόμων προϊόντων ΑΦΦ,
  7. Συμβολαιακή Γεωργία, Πιστοποίηση και Επιχειρηματική Διαχείριση: Η περίπτωση των Αρωματικών Φαρμακευτικών Φυτών.

 

Β. Από το ερευνητικό, επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό του Εργαστηρίου Προστασίας και Αξιοποίησης Αυτοφυών και Ανθοκομικών Ειδών του ΙΓΒ & ΦΠ καθώς και εξωτερικών συνεργατών στο πλαίσιο πρακτικών μαθημάτων που υλοποιήθηκαν:

  1. Στο εργαστήριο (απομάκρυνση σπόρων από ταξικαρπίες, απόσταξη και παραλαβή αιθερίων ελαίων, μεταποίηση κ.ά),
  2. Στις θερμοκηπιακές εγκαταστάσεις του ΕΠΑΑΑΕ (εγγενής και αγενής αναπαραγωγή, μεταφυτεύσεις κ.ά)
  3. Στη συλλογή ειδών της ελληνικής χλωρίδας και στον πιλοτικό αγρό του ΕΠΑΑΑΕ (καλλιεργητικές φροντίδες, εγκατάσταση πιλοτικού αγρού, παρακολούθηση ανάπτυξης ειδών κ.ά)
  4. Στις εγκαταστάσεις του ΒΒΚΚ (καλλιεργητικές φροντίδες, περιποίηση πιλοτικών αγρών αρωματικών-φαρμακευτικών ειδών της ελληνικής χλωρίδας, εξοικείωση με τους καρπούς τους δάσους κ.ά)

Η ιδέα του προγράμματος στηρίχθηκε στα αποτελέσματα των πρώτων Σχολείων Αγρού στην Ελλάδα τα οποία εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά το 2015, στο πλαίσιο χρηματοδοτούμενης έρευνας (ΑΓΡΟΕΤΑΚ) που υλοποιήθηκε στο Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων του Ελληνικού Γεωργικού Οργανισμού (ΕΛΓΟ) – Δήμητρα, με επιστημονικά υπεύθυνη τη Δρ. Γεωργικής Εκπαίδευσης Χρυσάνθη Χαρατσάρη.

Σε Διεθνές επίπεδο, τα Σχολεία Αγρού ξεκίνησαν το 1989 με πρωτοβουλία του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO), σε παραγωγούς ρυζιού στην Ινδονησία. Σε αντίθεση με άλλες μεθόδους εκπαίδευσης, τα Σχολεία Αγρού στηρίζονται στη μάθηση μέσα από την πράξη και τον πειραματισμό. Σκοπός τους είναι να βοηθήσουν τους εκπαιδευόμενους να αποκτήσουν εξειδικευμένη γνώση, να βελτιώσουν τις δεξιότητές τους και να αναπτύξουν την κριτική τους σκέψη.

Σημαντική είναι η εφαρμογή αυτής της καινοτόμου δράσης σε παρόμοιες οργανώσεις σε όλη την Ελλάδα. Με παρόμοιες δραστηριότητες θα μπορούσε η χώρα μας να αντιμετωπίσει την κρίση αξιοποιώντας μοναδικά πλεονεκτήματα και πόρους που διαθέτει.